🌷آلاهوی آدوینان و یادوینان🌷 
 
آنا دیلی (زبان مادری) 

 


در این مطلب می خواهیم به موضوع زبان مادری و جایگاه آن در کشور بپردازیم و بررسی کنیم که چقدر زبان مادری در کشور ایران اهمیت دارد و آیا کسی به آن توجه می کند یا نه؟ 
برای درک بهتر موضوع با یک مثال از شهر کربلا شروع می کنیم ، همه ما میدانیم که در شهر کربلا اکثریت مردم به زبان عربی تکلم می کنند ، آنها در داخل خانواده عربی حرف می زنند ، آنها قطعا موسیقی هایی به زبان خودشان دارند که با شنیدن آن لحظه ای آرام می گیرند، آنها اگر کسالتی برایشان پیش آید با استفاده از این زبان بیماریشان را به راحتی به دکتر خواهند گفت تا دارویی برایشان تجویز شود ، آنها در روابط عاشقانه ، ورزش ، کار ، تفریح و... از زبان عربی استفاده می کنند چون زبان مادری آنهاست و آن را دوست دارند . حال شما فرض کنید در مدارس شهر کربلا شروع به آموزش زبانی غیر از عربی بشود ، همه رسانه های تلوزیونی و رادیویی ، برنامه هایی به زبانی غیر از عربی شروع به فعالیت می کنند ، در محافل عمومی تبلیغات فراوانی می شود که زبان دیگری را پاس بدارید ولی به زبان عربی اصلا توجهی نگردد تا جایی که زبان عربی در شهر کربلا در حال انقراض باشد. 
بله، این تصویری بود غریب اما واقعی از مناطقی که ما در آن زندگی می کنیم ، در منطق ما (شمال استان همدان) همه یا اکثریت مردم به زبان ترکی تکلم می کنند و این زبان فرهنگ و اصالت ما را تشکیل می دهد ولی متاسفانه هیچکسی هیچکسی به آن توجه نمی کند و مورد بی لطفی زیادی قرار گرفته است تا ما با فرهنگ و هویتمان دور باشیم . در مدارس ما اثری از تدریس حتی یک کتاب به زبان خودمان (ترکی) نیست ولی تدریس زبان های دیگر در اولویت قرار دارد و ما در بزرگسالی محروم از خواندن و نوشتن زبان مادریمان می مانیم ، در رسانه های جمعی مثل تلوزیون ، رادیو ، اینترنت و... هیچ شبکه ای به زبان ترکی وجود ندارد و کسانی که علاقه ای به دیگر زبانها ندارند یا متوجه زبان های دیگری غیر از ترکی نمی شوند باید تا آخر عمر در حسرت دیدن آن بمانند ، مثل مادربزرگ من که 67 سال از دیدن یک برنامه تلوزیونی محروم مانده است و او همچنان فکر می کند که مشکل از اوست ولی نمی داند مشکل اصلی از جامعه ای است که در آن زندگی می کند ، جامعه ای که نگران ورود کلمات انگلیسی و عربی به زبان فارسی است ولی زمانی که کلمات و جملات فارسی به زبان ترکی نفوذ می کند و این زبان را در منطقه ما در معرض انقراض قرار می دهد ، همه چشم ها و گوشهایشان را می بندند و انگار نه انگار که اتفاقی افتاده است .ناگفته نماند در جامعه ما تلاش های فراوانی برای جلوگیری از انقراض هایی مثل یوز ایرانی انجام می شود ولی وقتی نوبت به ما می رسد و اصالتمان ، فرهنگمان ، زبانمان مورد بی لطفی قرار می گیرد و خطری جدی آن را تهدید می کند کسی به آن توجهی نمی کند ، پس نمایندگان ما در مجلس چه کاری مهمتر از این دارند که خواستار حفظ هویتمان از طرف دولت باشند . علی ابوالقاسمی ،کارشناس و پژوهشگر حوزه تاریخ و فرهنگ بومی ، ضمن هشدار در مورد نابودی زبان ترکی شمال استان همدان گفته است: " زبان ترکی در شمال استان همدان آسیب جدی دیده است و طی سالهای آینده نابود می شود . وی می گوید زبان ترکی در شمال استان همدان مورد بی توجهی و بی مهری قرار گرفته است که بخشی از علل آن به بطن جامعه ترک زبانان شهرستان های شمالی استان همدان برمی گردد ، به مرور زمان واژه های زبان ترکی در معرض فراموشی قرار گرفته است و کلماتی از دیگر زبان ها از جمله فارسی و عربی در میان لهجه های ترک زبان این استان رسوخ یافته است . ابوالقاسمی بیان کرده است که اکثر والدین کودکان ، زبان گفتاری آنان را از ترکی به فارسی تغییر داده اند." 
 اگرچه والدین هم مقصر اصلی در آموزش زبان  ترکی به کودکان هستند ولی زمانی  که در جامعه اهمیتی از طرف دولت بر روی این زبان نباشد قطعا پدرها و مادرهای بی اطلاع برای افزایش اعتماد به نفس کاذب فرزندان ، فارسی را جایگزین زبان مادریشان می کنند که این موضوع باعث خواهد شد فرزندان نه فارسی را بخوبی یاد بگیرند نه زبان ترکی را چون یادگیری زبان مادری فقط مربوط به حرف زدن نیست ، قطعا ما با زبان مادریمان بهتر میتوانیم احساس ، مفهوم و عمق یک جمله را به طرف مقالبمان انتقال دهیم تا با زبانی دیگر . آن پدر و مادرهای بی اطلاع سارق هویت فرزندانشان هستند ، آنها در نهایت محبت ، نسبت به فرزندانشان نمی دانند که چه بی محبتی ای به آنها می کنند و زمانی که فرزندان بالغ  شوند و به فردی مطلع تبدیل گردند قطعا برای والدین خود افسوس خواهند خورد.
با بررسی اجمالی متوجه شدیم که زبان مادری دارای اهمیت زیادی است بطوری که سازمان یونسکو هم در 17 نوامبر سال 1999 روز 21 فوریه (دوم اسفند) را روز جهانی زبان مادری معرفی کرده که در بیشتر کشورهای جهان این روز گرامی داشته می شود . و حتی در خیلی از کشورها ما شاهد هستیم که زبان رسمی آنجا چند زبان است ولی متاسفانه در کشوری مثل ایران که مردم به چندین زبان زنده دنیا تکلم می کنند توجهی به آنها نمی شود و حتی برای تضعیف آن زبان ها تلاشهایی هم می شود ، مثل: جوک درست کردن ها ، مسخره کردن لهجه ها و زبان های دیگر بجز فارسی ، نادیده گرفتن مشاهیر و...  
ما ترک ها بخوبی معنی آسیمیله را می دانیم و به هیچکسی اجازه نمی دهیم هویتمان را از ما بگیرد تا به انسانی بی ریشه تبدیل بشویم . اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هم به ما این اجازه را می دهد که خواستار تدریس ادبیات ترکی در مدارس و استفاده از زبان محلی وقومی خود در مطبوعات و رسانه های گروهی را خواستار باشیم. ☘
 
احمد امین فر 
زمستان 1397